# जयगड किल्ला माहिती

Jaigad Fort Information in Marathi

Author: Vivek Kadam (विवेक कदम), Content Manager, Webcof
Source: https://marathitravel.com/jaigad-fort/
Updated: 2026-11-10

गणपतीपुळ्याजवळचा जयगड: शास्त्री नदीच्या मुखावरचा किल्ला, जयगड दीपगृह, कान्होजी आंग्र्यांचा वाडा, वेळ, खर्च, तवसाळ फेरी आणि गणपतीपुळे-रत्नागिरीसोबत प्लॅन.

## थोडक्यात

- कुठे: जयगड गाव, शास्त्री नदीच्या मुखावर; गणपतीपुळ्याहून साधारण २० किमी, रत्नागिरीहून साधारण ४५ किमी
- वर कसं जायचं: दरवाजापर्यंत डांबरी रस्ता; आत सपाट फिरणं
- किती वेळ लागतो: किल्ला १-१.५ तास; दीपगृहासह २ तास
- कधी जायचं: ऑक्टोबर ते मार्च
- तिकीट: किल्ल्याला प्रवेश शुल्क नाही; दीपगृहासाठी छोटं तिकीट (ठरलेल्या वेळेत)
- वेळ: किल्ला साधारण सकाळी ९ ते संध्याकाळी ५

> **जाण्याआधी:** किल्ला साधारण सकाळी ९ ते संध्याकाळी ५ खुला असतो; दीपगृहाच्या वेळा वेगळ्या आणि बदलणाऱ्या आहेत. जवळच मोठं बंदर आणि वीज प्रकल्प आहे; त्या भागात फोटो काढू नका आणि त्यांच्या गेटकडे जाऊ नका.

गणपतीपुळ्याहून उत्तरेला वीस किलोमीटर. शास्त्री नदी समुद्राला मिळते तिथे, कड्यावर उभा जयगड. तिहेरी तटबंदी, समोर खंदक, आत कान्होजी आंग्र्यांचा वाडा आणि गणपतीचं मंदिर. गाडी दरवाजापर्यंत जाते, त्यामुळे गणपतीपुळ्याला आलेल्या कुटुंबांसाठी अर्धा दिवस काढायला सोपा किल्ला. शेजारी ब्रिटिशकालीन लोखंडी दीपगृह.

## थोडा इतिहास

जयगडचं बांधकाम चौदाव्या-पंधराव्या शतकात सुरू होऊन विजापूरच्या आदिलशाहीत पूर्ण झाल्याचं मानलं जातं. किल्ल्याच्या पायात जयबा नावाच्या माणसाने बलिदान दिलं आणि त्याच्या नावावरून "जयगड" पडलं, अशी आख्यायिका आहे. पुढे हा किल्ला मराठ्यांकडे आला आणि सरखेल कान्होजी आंग्र्यांच्या आरमाराचं ठाणं बनला. १८१८ मध्ये इंग्रजांकडे गेला. शेजारचं दीपगृह इंग्रजांनी बांधलं.

## काय बघायचं

- **तटबंदी आणि खंदक:** किल्ल्याच्या जमिनीकडच्या बाजूला खोल खंदक.
- **कान्होजी आंग्र्यांचा वाडा:** अवशेष, आत चौक.
- **गणपती मंदिर आणि विहिरी:** किल्ल्याच्या मध्यात.
- **बुरुज:** शास्त्री खाडी, समोरचा किनारा आणि समुद्र.
- **जयगड दीपगृह:** किल्ल्याच्या पश्चिमेला, पूर्ण लोखंडी; वरून सूर्यास्त.

## कसं जायचं?

- **गणपतीपुळ्याहून:** किनारी रस्त्याने साधारण २० किमी (३०-४० मिनिटं).
- **रत्नागिरीहून:** साधारण ४५ किमी, गणपतीपुळेमार्गे.
- **मुंबई/पुण्याहून:** मुंबईहून साधारण ३३० किमी (मुंबई-गोवा महामार्ग, संगमेश्वर/निवळीमार्गे), पुण्याहून साधारण ३१० किमी (कोल्हापूर किंवा चिपळूणमार्गे).
- **एसटी/रेल्वे:** रत्नागिरी (कोकण रेल्वे) किंवा गणपतीपुळ्याहून जयगड एसटी; गुहागर बाजूने तवसाळ-जयगड फेरी.

## गणपतीपुळ्याहून अर्धा दिवस

| वेळ | कुठे | किती वेळ |
|---|---|---|
| दुपारी २ | गणपतीपुळ्याहून निघणं | ४० मिनिटं |
| २.४५ | जयगड किल्ला | १-१.५ तास |
| ४.१५ | जयगड दीपगृह (उघडं असेल तर) | ३०-४५ मिनिटं |
| ५ | जयगड गावातला किनारा, सूर्यास्त | ३० मिनिटं |
| ६ | परत गणपतीपुळे | ४० मिनिटं |

## किती खर्च येतो?

| खर्च | एका माणसाचा अंदाजे |
|---|---|
| गणपतीपुळ्याहून रिक्षा/टॅक्सी, ये-जा (गाडीमागे) | ₹८००-१,२०० |
| स्वतःची गाडी, गणपतीपुळ्याहून (४ जण) | ₹६०-१०० |
| दीपगृह तिकीट | ₹१०-२५ |
| तवसाळ-जयगड फेरी (माणशी; गाडीचं वेगळं) | छोटं भाडं, जेट्टीवर विचारा |
| प्रवेश शुल्क (किल्ला) | नाही |

## सुविधा

- **पार्किंग:** दरवाजाजवळ.
- **खाणं:** जयगड गावात छोटी हॉटेलं, मासळीचं जेवण; गणपतीपुळ्यात जास्त पर्याय.
- **पाणी आणि स्वच्छतागृह:** मर्यादित; पाणी सोबत ठेवा.
- **ज्येष्ठ आणि मुलं:** रस्ता दरवाजापर्यंत, आत सपाट; सोयीचं.

## कधी जायचं?

- **ऑक्टोबर ते मार्च:** आरामदायक हवा, सूर्यास्त.
- **उन्हाळा:** दुपारी उन्हाचा त्रास; संध्याकाळी जा.
- **पावसाळा:** किल्ला खुला, पण समुद्र खवळलेला आणि बुरुजांवर निसरडं. फेरी बोटी बंद किंवा कमी असू शकतात.

## गर्दी

दिवाळी, नाताळ-नवीन वर्ष आणि मे महिन्यात गणपतीपुळ्याला येणाऱ्यांची गर्दी; तरीही जयगडला तुलनेने कमी. आठवड्यात शांत.

## या चुका टाळा

- **बुरुजांच्या कडेवर फोटो:** खाली खडक आणि समुद्र; कठडे नाहीत.
- **संध्याकाळी ५ नंतर पोचणं:** किल्ला बंद होतो.
- **बंदर-प्रकल्पाचे फोटो:** सुरक्षा क्षेत्र आहे.

## जवळपास अजून काय बघायचं

- **[गणपतीपुळे](/ganapatipule-beach/):** साधारण २० किमी.
- **[रत्नदुर्ग किल्ला](/ratnadurg-fort/):** रत्नागिरीत, साधारण ४५ किमी.
- **[गुहागर बीच](/guhagar-beach/):** तवसाळ फेरीमार्गे.
- **[कोकण ३ दिवस ट्रिप प्लॅन](/konkan-trip-for-3-days/)**

## लोक नेहमी विचारतात

### जयगड किल्ला कुठे आहे?

रत्नागिरी जिल्ह्यात, शास्त्री नदी समुद्राला मिळते तिथे जयगड गावात. गणपतीपुळ्याहून साधारण २० किमी आणि रत्नागिरीहून साधारण ४५ किमी.

### जयगड दीपगृह बघता येतं का?

हो, दीपगृह पर्यटकांसाठी ठरलेल्या वेळेत (साधारण दुपारनंतर) छोट्या तिकिटावर उघडं असतं. वेळा बदलतात; तिथे जाऊन विचारा. दीपगृह पूर्ण लोखंडाचं (कास्ट आयर्न) आहे.

### जयगडवर काय बघायचं?

तिहेरी तटबंदी, खंदक, कान्होजी आंग्र्यांच्या वाड्याचे अवशेष, गणपती मंदिर, विहिरी, बुरुजांवरून शास्त्री खाडी आणि समुद्राचं दृश्य, आणि शेजारचं दीपगृह.

### जयगडहून गुहागरला कसं जायचं?

जयगड-तवसाळ फेरी बोट शास्त्री खाडी ओलांडते; गाडीसह जाता येतं आणि गुहागरचा रस्ता खूप जवळ पडतो. फेरीच्या वेळा आणि भाडं जेट्टीवर विचारा.

## स्रोत

- [Wikipedia: Jaigad Fort](https://www.wikipedia.org/wiki/Jaigad_Fort)
- [Trawell: Jaigad Fort and Lighthouse](https://www.trawell.in/maharashtra/ganpatipule/jaigad-fort-lighthouse)
- [Wikipedia: Jaigad village](https://www.wikipedia.org/wiki/Jaigad)
