# वसई किल्ला माहिती

Vasai Fort Information in Marathi

Author: Vivek Kadam (विवेक कदम), Content Manager, Webcof
Source: https://marathitravel.com/vasai-fort/
Updated: 2026-11-10

वसईचा किल्ला (बसीन फोर्ट): पोर्तुगीज चर्चचे अवशेष, चिमाजी अप्पांची १७३९ ची मोहीम, वसई रोड स्टेशनहून कसं जायचं, वेळ, खर्च, सुरक्षितता आणि अर्नाळ्यासोबत प्लॅन.

## थोडक्यात

- कुठे: किल्ला बंदर, वसई; वसई रोड स्टेशनपासून साधारण ९-१० किमी
- वर कसं जायचं: सपाट; मोठ्या आवारात चालत फिरणं
- किती वेळ लागतो: मुख्य भाग बघायला २-३ तास
- कधी जायचं: ऑक्टोबर ते मार्च
- तिकीट: प्रवेश शुल्क नाही
- वेळ: दिवसा; साधारण सकाळी ९ ते संध्याकाळी ६

> **जाण्याआधी:** किल्ल्याचं आवार खूप मोठं आणि झाडीत आहे. दिवसा, ग्रुपमध्ये जा; एकट्याने आत खोलवर जाणं टाळा आणि संध्याकाळ होण्याआधी बाहेर पडा. मोडकळीला आलेल्या भिंतींवर आणि चर्चच्या छतांवर चढू नका.

मुंबईच्या उत्तरेला, वसईच्या खाडीकाठी, झाडांमध्ये लपलेल्या दगडी भिंती, उंच कमानी आणि छप्पर गेलेली चर्च: हा वसईचा किल्ला. एकेकाळी पोर्तुगीजांची उत्तरेकडची राजधानी, आणि १७३९ मध्ये चिमाजी अप्पांनी दोन वर्षांच्या मोहिमेनंतर जिंकलेला. आज हा किल्ला फोटोग्राफर्स, इतिहासप्रेमी आणि चित्रपटांच्या शूटिंगचं आवडतं ठिकाण आहे.

## थोडा इतिहास

वसई आधी गुजरातच्या सुलतानांकडे होती. १५३४ च्या तहाने ती पोर्तुगीजांकडे गेली आणि १५३६ पासून त्यांनी इथे मोठा तटबंदीचा किल्ला उभारला. आत चर्च, कॉन्व्हेंट, सरदारांचे वाडे असलेलं संपूर्ण शहर होतं. १७३७ ते १७३९ दरम्यान थोरल्या बाजीरावांचे बंधू चिमाजी अप्पा यांनी वसईवर मोहीम काढली; मे १७३९ मध्ये सुरुंग लावून तटबंदी फोडली आणि किल्ला जिंकला. पुढे १७८० मध्ये तो इंग्रजांकडे गेला आणि हळूहळू ओसाड झाला.

## काय बघायचं

- **समुद्री दरवाजा आणि जमिनीकडचा दरवाजा:** भव्य कमानी, पोर्तुगीज शिलालेख.
- **चर्चचे अवशेष:** सेंट जोसेफ, फ्रान्सिस्कन चर्च आणि इतर; उंच भिंती, कमानी, कोरीव काम.
- **बुरुज आणि तटबंदी:** खाडीचं दृश्य.
- **नागेश्वर मंदिर आणि वज्रेश्वरी मंदिर:** किल्ल्याच्या परिसरात, मराठ्यांच्या काळातली.
- **चिमाजी अप्पांचा पुतळा:** किल्ल्याबाहेर.
- **पक्षी आणि झाडी:** आवारात भरपूर पक्षी; सकाळी फोटोसाठी चांगलं.

## कसं जायचं?

- **लोकलने:** चर्चगेट/दादर/अंधेरीहून पश्चिम रेल्वेने वसई रोड. पश्चिमेला बाहेर पडून महापालिकेची बस (किल्ला बंदर, दर १५ मिनिटांनी) किंवा रिक्षा.
- **स्वतःच्या गाडीने:** मुंबईहून साधारण ५०-६० किमी; किल्ल्याजवळ पार्किंग.
- **ठाण्याहून:** घोडबंदरमार्गे साधारण ४० किमी.

## फिरायचा क्रम

| टप्पा | किती वेळ | काय |
|---|---|---|
| जमिनीकडचा दरवाजा | १५ मिनिटं | कमान, शिलालेख |
| मुख्य चर्चचे अवशेष | ४५-६० मिनिटं | कमानी, भिंती, फोटो |
| नागेश्वर मंदिर | १५-२० मिनिटं | दर्शन |
| बुरुज आणि समुद्री दरवाजा | ३०-४५ मिनिटं | खाडीचं दृश्य |
| किल्ला बंदर, जेट्टी | १५ मिनिटं | मासेमारी बोटी |

## किती खर्च येतो?

| खर्च | एका माणसाचा अंदाजे |
|---|---|
| लोकल, दादर ते वसई रोड (सेकंड क्लास) | ₹१५-२० |
| वसई रोड ते किल्ला (बस) | ₹१०-२० |
| रिक्षा, स्टेशन ते किल्ला (रिक्षामागे) | ₹१५०-२५० |
| स्वतःची गाडी, मुंबईहून (४ जण, ये-जा) | ₹१५०-३०० |
| जेवण, वसईत | ₹१५०-३०० |
| प्रवेश शुल्क | नाही |

## सुविधा

- **पार्किंग:** दरवाजाजवळ.
- **खाणं:** किल्ल्याजवळ थोडे स्टॉल; वसई गावात जास्त पर्याय (वसईची ईस्ट इंडियन/कोळी खासियत).
- **पाणी आणि स्वच्छतागृह:** मर्यादित; पाणी सोबत ठेवा.
- **व्हीलचेअर:** आवार सपाट पण कच्चं, दगड-धोंडे.

## कधी जायचं?

- **ऑक्टोबर ते मार्च:** आरामात फिरायला.
- **सकाळी ९-१२:** प्रकाश चांगला, पक्षी, कमी ऊन.
- **पावसाळा:** हिरवळ आणि शेवाळलेल्या भिंती सुंदर, पण गवत वाढलेलं आणि साप-किडे; बूट घाला.

## गर्दी

शनिवार-रविवारी फोटोशूट, प्री-वेडिंग शूट आणि सहलींची गर्दी. आठवड्यात शांत, त्यामुळे ग्रुपमध्ये जा.

## या चुका टाळा

- **एकट्याने आत खोलवर जाणं:** आवार मोठं आणि निर्जन भाग आहेत.
- **मोडक्या भिंतींवर चढणं:** दगड सैल आहेत.
- **संध्याकाळनंतर थांबणं:** दिवे नाहीत.
- **कचरा:** हे संरक्षित स्मारक आहे.

## जवळपास अजून काय बघायचं

- **[अर्नाळा किल्ला](/arnala-fort/):** साधारण २०-२५ किमी.
- **[कान्हेरी लेणी](/kanheri-caves-information-in-marathi/):** बोरिवलीत.
- **[मंडपेश्वर लेणी](/mandapeshwar-caves/)**
- **[मुंबईजवळ फिरायला ठिकाणं](/places-near-mumbai/)**
- **[वज्रेश्वरी गरम पाण्याचे झरे](/vajreshwari-hot-springs/):** वसई-विरारहून एका तासावर.

## लोक नेहमी विचारतात

### वसईचा किल्ला कोणी बांधला?

आजचा किल्ला पोर्तुगीजांनी सोळाव्या शतकात (१५३६ पासून) बांधला. वसई ही तेव्हा पोर्तुगीजांची उत्तर भारतातली महत्त्वाची राजधानी होती. १७३९ मध्ये चिमाजी अप्पांच्या नेतृत्वाखाली मराठ्यांनी मोठ्या लढाईनंतर तो जिंकला.

### वसई किल्ल्याला कसं जायचं?

पश्चिम रेल्वेने वसई रोड, तिथून महापालिकेची बस (किल्ला बंदर) किंवा रिक्षा, साधारण ९-१० किमी, ३०-४० मिनिटं.

### वसई किल्ल्याला प्रवेश शुल्क आहे का?

नाही. किल्ला पुरातत्त्व विभागाच्या संरक्षणात आहे आणि दिवसा खुला असतो.

### वसई किल्ला सुरक्षित आहे का?

दिवसा आणि ग्रुपमध्ये गेलात तर ठीक. आवार मोठं आणि झाडीत असल्याने एकट्याने, खास करून आठवड्यात दुपारनंतर आत खोलवर जाणं टाळा, आणि संध्याकाळ होण्याआधी बाहेर पडा.

## स्रोत

- [Wikipedia: Fort Vasai](https://www.wikipedia.org/wiki/Fort_Vasai)
- [Rome2rio: Vasai Road to Fort Bassein (bus 112)](https://www.rome2rio.com/s/Vasai-Station/Fort-Bassein)
- [Holidify: Vasai Fort (ASI-protected)](https://www.holidify.com/places/thane/vasai-fort-sightseeing-1256204.html)
