महाराष्ट्रातील ५ ज्योतिर्लिंगं: नावं, ठिकाणं आणि ५ दिवसांचा प्लॅन
भीमाशंकर, त्र्यंबकेश्वर, घृष्णेश्वर, औंढा, परळी: पाचही ज्योतिर्लिंगं आणि एकाच ट्रिपचा ५ दिवसांचा प्लॅन.
Jyotirlingas in Maharashtra, jyotirlinga in Maharashtra, 5 jyotirlinga in Maharashtra, महाराष्ट्रातील ज्योतिर्लिंग, पाच ज्योतिर्लिंग, jyotirlinga tour from Pune, jyotirlinga darshan plan, 12 jyotirlinga
बारा ज्योतिर्लिंगांपैकी पाच महाराष्ट्रात मानली जातात: भीमाशंकर, त्र्यंबकेश्वर, घृष्णेश्वर, औंढा नागनाथ आणि परळी वैजनाथ. यातली तीन (घृष्णेश्वर, औंढा, परळी) मराठवाड्यात जवळजवळ आहेत. खाली पाचही ठिकाणं, कसं जायचं आणि ५ दिवसांचा प्लॅन दिला आहे.
महाराष्ट्रातील ५ ज्योतिर्लिंगं
| ज्योतिर्लिंग | जिल्हा | कुठून किती | खास काय |
|---|---|---|---|
| भीमाशंकर ज्योतिर्लिंग मंदिर | पुणे | पुण्याहून साधारण ११० किमी | सह्याद्रीच्या जंगलात; दर्शनासाठी ऑनलाइन पास |
| त्र्यंबकेश्वर ज्योतिर्लिंग | नाशिक | नाशिकहून साधारण २८ किमी | गोदावरीचा उगम; ब्रह्मगिरी |
| श्री घृष्णेश्वर ज्योतिर्लिंग | छत्रपती संभाजीनगर | संभाजीनगरहून साधारण ३० किमी | बारावं ज्योतिर्लिंग; वेरूळ लेण्यांच्या शेजारी |
| औंढा नागनाथ मंदिर | हिंगोली | हिंगोलीहून साधारण २५ किमी | हेमाडपंती मंदिर; गाभारा जमिनीखाली |
| श्री वैजनाथ मंदिर, परळी | बीड | लातूरहून साधारण ६५ किमी | गाभाऱ्यात लिंगाला स्पर्श करता येतो |
औंढा नागनाथ आणि परळी वैजनाथ यांच्याबद्दल दोन मतं आहेत: नागेश्वर हे गुजरातमधल्या द्वारकेजवळचं आणि वैद्यनाथ हे झारखंडमधल्या देवघरचं, असंही मानलं जातं. महाराष्ट्रात औंढा आणि परळीलाच ज्योतिर्लिंग मानून भाविक जातात.
पाचही ज्योतिर्लिंगं: ५ दिवसांचा प्लॅन (पुण्याहून)
| दिवस | कुठे | प्रवास (साधारण) |
|---|---|---|
| १ | पुणे → भीमाशंकर, दर्शन; रात्री मंचर किंवा नारायणगाव | ११० किमी |
| २ | भीमाशंकर → नाशिक → त्र्यंबकेश्वर, दर्शन; रात्री त्र्यंबक किंवा नाशिक | २००-२२० किमी |
| ३ | त्र्यंबकेश्वर → घृष्णेश्वर (वेरूळ), दर्शन; जमलं तर वेरूळ लेणी (मंगळवारी बंद) | २००-२२० किमी |
| ४ | वेरूळ → औंढा नागनाथ, दर्शन; रात्री औंढा किंवा हिंगोली | २००-२२० किमी |
| ५ | औंढा → परळी वैजनाथ, दर्शन → पुणे (किंवा दुसऱ्या दिवशी) | परळीपर्यंत १२०-१५०, परळी-पुणे साधारण ३३० किमी |
वेळ कमी असेल तर दोन भागांत करा: पुण्याहून भीमाशंकर-त्र्यंबकेश्वर (२ दिवस), आणि संभाजीनगरहून घृष्णेश्वर-औंढा-परळी (२-३ दिवस).
कधी जायचं?
- ऑक्टोबर ते फेब्रुवारी: प्रवासासाठी सगळ्यात चांगला काळ.
- श्रावण सोमवार आणि महाशिवरात्री: सगळ्यात मोठी गर्दी; दर्शनाला ४-६ तास लागू शकतात. याच दिवशी जायचं असेल तर पहाटे पोचा.
- पावसाळ्यात भीमाशंकर: घाट आणि जंगल सुंदर, पण धुकं आणि निसरडे रस्ते.
या चुका टाळा
- भीमाशंकरसाठी दर्शनाची ऑनलाइन नोंदणी (पास) आधी करून ठेवा.
- त्र्यंबकेश्वरला एजंट “लवकर दर्शन” किंवा पूजेसाठी गाठतात. फक्त मंदिराच्या अधिकृत काउंटरवरच पैसे द्या.
- औंढ्याचा गाभारा जमिनीखाली, अरुंद मार्गाने आहे. गुडघेदुखी असलेल्यांनी आणि खूप लहान मुलांनी काळजी घ्यावी.
- ५ दिवसांत ९००-१,००० किमी गाडी चालवावी लागते. एकाच ड्रायव्हरवर सगळं सोडू नका; रात्री प्रवास टाळा.
जवळपास अजून काय बघायचं
- अंबाजोगाई योगेश्वरी: परळीहून २५ किमी.
- अष्टविनायक गणपती आणि महाराष्ट्रातील लेणी.
- वाटेत: सप्तशृंगी देवी, वणी, श्री साईबाबा समाधी मंदिर, शनी शिंगणापूर.
इथे काही बदललंय?
तिकीट, वेळ, रस्ता बंद. नुकतेच जाऊन आला असाल तर आम्हाला सांगा. आम्ही चेक करून माहिती बदलू.
WhatsApp वर कळवा तुमचा अनुभव पाठवालोक नेहमी विचारतात
महाराष्ट्रात किती ज्योतिर्लिंगं आहेत?
महाराष्ट्रात पाच ज्योतिर्लिंगं मानली जातात: भीमाशंकर (पुणे), त्र्यंबकेश्वर (नाशिक), घृष्णेश्वर (छत्रपती संभाजीनगर), औंढा नागनाथ (हिंगोली) आणि परळी वैजनाथ (बीड).
पाचही ज्योतिर्लिंगं किती दिवसांत होतात?
गाडीने साधारण ५ दिवस. पुण्याहून भीमाशंकर, मग त्र्यंबकेश्वर, घृष्णेश्वर, औंढा आणि परळी. एकूण प्रवास साधारण ९००-१,००० किमी.
औंढा आणि परळी खरंच ज्योतिर्लिंग आहेत का?
महाराष्ट्रात औंढा नागनाथ आणि परळी वैजनाथ ही ज्योतिर्लिंगं मानली जातात. गुजरातमधलं नागेश्वर (द्वारका) आणि झारखंडमधलं बैद्यनाथ (देवघर) हेही तीच ज्योतिर्लिंगं असल्याचं मानलं जातं; दोन्ही ठिकाणी भाविक श्रद्धेने जातात.
ज्योतिर्लिंग दर्शनाला कधी जायचं?
ऑक्टोबर ते फेब्रुवारी प्रवासासाठी चांगला. श्रावण सोमवार आणि महाशिवरात्रीला सगळ्यात जास्त गर्दी असते.
माहितीचे स्रोत: Wikipedia: Jyotirlinga, Maharashtra Tourism
ही माहिती कशी चेक करतो? स्वतः जाऊन, सरकारी आणि अधिकृत माहिती बघून आणि नुकतेच जाऊन आलेल्या लोकांना विचारून. अधिक वाचा